Fransa’nın baÅŸkenti Paris’te 21 Åžubat 1944′te Naziler tarafından kurÅŸuna dizilen 23 kiÅŸiden birisinin Adıyamanlı Misak ManuÅŸyan olduÄŸunu biliyor muydunuz?

 

Melininee Manouchian’ın kaleme alınan ve ilk baskısı 1974 yılında Fransa’da yayınlanan “ManuÅŸyan Bir Özgürlük Tutsağı” baÅŸlıklı biyografi çalışması Sosi DolanoÄŸlu’nun tercümesiyle Aras Yayıncılık arasından Türk okurla buluÅŸtu.Kitapta eÅŸini anlatan Meline ManuÅŸyan, Adıyamanlı bir Ermeni olan eÅŸiyle tanıştığı günden Misak’ın kurÅŸuna dizildiÄŸi zamana kadar anılarını güçlü ve berrak bir dille anlatıyor.

 

Paris’te 21 Åžubat 1944′te 23 kiÅŸi Nazi iÅŸgaline karşı eylemlerde bulunduÄŸu için kurÅŸuna dizildi. “Caniler Ordusu” diye teÅŸhir ettikleri kırmızı bir afiÅŸte “Bunlar mı Fransız?” diye soruluyor, onların Romen, Macar, Yahudi, Ermeni, Ä°talyan, Ä°spanyol olmasına vurgu yapılıyordu. Kızıl AfiÅŸ olarak ünlenen bu p osterden Naziler 15 bin adet bastırıp dağıtmıştı. Listedekilerin yalnız üçü Fransız, diÄŸerleri göçmendi. DireniÅŸ grubunun komutanı Misak ManuÅŸyan, 1906′da Adıyaman’da doÄŸmuÅŸ, tehcir sırasında çocukken Suriye’ye sürülmüş, sonra Fransa’ya göç etmiÅŸ bir ÅŸairdi. İşçi olarak çalışırken gece üniversitelerine devam etmiÅŸti. 1934′te Fransız Komünist Partisi üyesi oldu. Bu tarihte karısı Melinee ile tanıştı. Bundan sonrası, hem bir aÅŸk hem de bir direniÅŸ hikayesiydi. Åžair Louis Aragon, bu deriniÅŸi ÅŸiirleÅŸtirdi. Åžiiri Leo Ferre seslendirince, ManuÅŸyan belleklerde özel bir yer edindi. 2009′da Fransa’da ManuÅŸyan’la ilgili iki kitap, bir resimli roman yayımlandı ve Robert Guedigulan’ın yönettiÄŸi bir film (L’armee du Crime) yapıldı. Hikayenin çıplak malzemesi Bir Özgürlük Tutsağı: ManuÅŸyan adlı bu kitapta yer alıyor. Aras Yayınları’nın eklediÄŸi fotoÄŸraflar, ek bilgiler, notlar, kitabı daha da zenginleÅŸtirmiÅŸ…